CZŁOWIEK MIEJSCA
Ryszard Berwiński
Poeta, publicysta i uczestnik Wiosny Ludów, urodzony w Polwicy. Jego związek z wsią przypomina tablica na frontowej ścianie dworu. [1]
WIELKOPOLSKA / POWIAT ŚREDZKI / GMINA ZANIEMYŚLARKUSZ 01
MIEJSCE Z HISTORIĄ OD 1230 ROKU [3]
Polwica.
Małe miejsce.
Długa historia.
Między polami Wielkopolski kryją się opowieści o cystersach, poetach i podróżach wąskim torem. Oto Polwica — wieś, którą warto poznać z bliska.
Odkryj historięFIG. 01 / ZESPÓŁ DWORSKIELEWACJA · STUDIUM
52°10′21″N 17°10′27″EZobacz na mapie
01 / CHRONOLOGIA
Wieś na osi czasu.
Kilka dat. Wiele pokoleń. Historia miejsca, które zmieniało właścicieli i nazwy, pozostając częścią Wielkopolski.
- 1230
Początek w dokumentach
Pierwsza wzmianka o Polwicy wiąże się z nadaniem dóbr przez komesa Bronisza na rzecz przyszłego klasztoru cystersów w Paradyżu. [3]
DOBRA KLASZTORNE - 1470
W rękach szlachty
Polwica pojawia się wśród posiadłości Bnińskich herbu Łodzia. Kolejne stulecia przynoszą zmiany właścicieli i dzieje ziemiańskiego majątku. [3]
- 1819
Tutaj rodzi się poeta
28 lutego w Polwicy przychodzi na świat Ryszard Wincenty Berwiński — późniejszy poeta, badacz kultury ludowej i działacz polityczny. [3]
LUDZIE I OPOWIEŚCI - XIX w.
- 1909
Na trasie wąskotorówki
19 sierpnia otwarto linię Środa Wielkopolska Miasto – Zaniemyśl, przy której leży przystanek Polwica. [2]
NOWE POŁĄCZENIE - 1993
Historia pod ochroną
19 października dwór zostaje wpisany do rejestru zabytków pod numerem 2280/A. [3]
02 / ARCHITEKTURA I PAMIĘĆ
Dwór. Park. Opowieści.
FIG. 02 / ZAPISY NAZWY
Jedno miejsce.
Różne imiona.
- W DAWNYCH ZAPISKACHPolovicia
- XVI WIEKPulwycza / Pulwicza
- XVII–XVIII WIEKPulwica
- WSPÓŁCZEŚNIEPolwica.
Ślad ziemiańskiej Wielkopolski
Późnoklasycystyczny dwór łączy parterową bryłę z wysokim dachem i piętrową dobudówkę. Nad starszą częścią wyróżnia się niewielka, trójkątnie zwieńczona wystawka. Wokół rozciąga się XIX-wieczny park. [3]
- Charakter
- Późny klasycyzm
- Założenie
- Dwór + park
- Rejestr dworu
- 2280/A · 19.10.1993
Źródła różnią się datowaniem: opis w Polskich Zabytkach wskazuje początek XIX wieku, a Wikipedia i wykaz zespołu — połowę stulecia. [1] [3]
MIEJSCE W LITERATURZE
„Marianna i róże”
We dworze mieszkała rodzina Marianny i Michała Jasieckich, opisana w książce Janiny Fedorowicz i Joanny Konopińskiej. Tak historia domu staje się opowieścią o codzienności. [1]
03 / WĄSKIM TOREM
Mały przystanek.
Większa podróż.
Polwica to także nazwa przystanku Średzkiej Kolei Powiatowej na linii ze Środy Wielkopolskiej do Zaniemyśla. Kolej dopisuje do krajobrazu własną opowieść. [2]
Środa Wlkp. MiastoKIERUNEK
Śnieciska
PolwicaJESTEŚ TUTAJ
Zaniemyśl
04 / BIBLIOGRAFIA
Historia ma źródła.
To krótki atlas, a nie pełna kronika. Więcej szczegółów i tropów do dalszych poszukiwań znajdziesz w materiałach, na których oparto tę stronę.